SARIDAĞ GÜLÜ MASAYA YATIRILDI

150 YIL ARADAN SONRA KEŞFEDİLEN SARI DAĞ GÜLÜ ÇALIŞTAYDA MASAYA YATIRILDI

 Geçtiğimiz aylarda Şebinkarahisar da bazı noktalarda ve Gümüşhane ilinde bulunan Sarı Dağ Gülü önemli bir tür bitkisi olması nedeniyle türünün çoğaltılması planlanarak masaya yatırıldı.

Pierre de Tchihatcheff (Pyotr Alexandrovich Chikhachov,16 Ağustos1812-13 Ekim 1890, Rus Doğa Tarihçisi ve Yer Bilimcisi) tarafından 1867 yılında, Giresun ili, Şebinkarahisar ilçesinde ve kısmen de Gümüşhane ilinde tespit edilen ve makalelerde yayınlanan, Türkiye endemiği olarak literatürlere giren, ”Giresun Karasal ve Sucul Biyoçeşitlilik Envanter Çalışması” nda ise literatür bilgileri kısmında Giresun ve Gümüşhane illeri dağılımlı endemik bitki olarak verilen, fakat 150 yıldır tespiti yapılamayan, hiçbir çalışmada yer almayan Adonis cyllenea varyete paryadrica (kan damlası, horoz gülü) yöresel adı Şebinkarahisar Sarı Dağ Gülü olan bitki 19 Mayıs Üniversitesi Biyoloji Bölümünden Yrd.Doç.Dr. Fergan KARAER, Erzincan Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof.Dr. Ali KANDEMİR’in yönlendirmeleri, Şebinkarahisar’da yaşayan duyarlı vatandaşlarımızın katkıları, Giresun Orman ve Su İşleri Şube Müdürü Ertan KUDUBAN, Şebinkarahisar DKMP Şefi Fatih ALBAYRAK ve şeflik elemanlarının özverili çalışması sonucunda, 150 yıldan sonra 12.07.2017 tarihinde tekrar tespit edildi.

Literatürlerde 1600-1700 m. yayılış yaptığı belirtilen bitkinin 1950-2070 rakımlara kadar ulaştığı, sığır kuyruğu, sarı kantaron, yabani soğan, geven, ada çayları ile birlikte aynı yaşam ortamında bulunduğu, kuzey bakıyı, nemli toprağı sevdiği ve küçük kayalık alanlarda yayılış yaptığı da görülmüştür.

Adonis bitki cinsinin 9 türü, iki alt türü bulunmaktadır. Bu 9 türün 2 tanesi sarı 7 tanesi kırmızı çiçeklidir. Kırmızı çiçekli olanlara halk arasında kan damlası denmektedir.

Adonis cylenea türü ise sarı çiçekli olanlardandır. Varyetesi olan Adonis cyllenea varyete paryadrica da sarı çiçekli olup Mayıs ayında çiçek açmakta, mevsime göre Temmuz ayının onuna kadar çiçekli kalabilmektedir. Zehirli alkoloid içeren bu bitki “Tıbbi Aromatik Bitkiler” arasında gösterilmektedir. Bu nedenle korunması önemli ve gereklidir. 2017 yılında tamamlanan Giresun İlinin Karasal ve Sucul Biyoçeşitlilik Envanterinde; izlenmesi, korunması gereken önemli bitkiler arasında da gösterilmiştir.

2018 yılında, Adonis cyllenea varyete paryadrica bitkisi için Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nce “Tür Koruma Eylem Planı” çalışması yapılması planlanmaktadır.

SARI DAĞ GÜLÜ ÇALIŞTAYDA MASAYA YATIRILDI

Giresun Valisi  Sarıfakıoğulları, Giresun ve Gümüşhane İlleri Sarı Dağ Gülü Eylem Planı Çalıştayı’na katıldı.
 
Doğa Koruma Milli Parklar 12.Bölge Müdürlüğü, Giresun ve Gümüşhane İl Şube Müdürlüklerince, 03 Ekim Çarşamba günü saat 10.00’da New Jasmin Otelde gerçekleştirilen çalıştayın açılışında konuşan Vali Sarıfakıoğulları,  çok eski zamanlardan beri var olan ancak 150 yıldır ülkemizde tespiti yapılamayan ve geçtiğimiz yıl tekrar görülen Sarı Dağ Gülü Tür Koruma Eylem Planı için bir aradayız diyerek başladığı konuşmasında “Bu ve benzeri çalıştaylar bir farkındalık oluşturması anlamında da bize yol gösterecek. Şöyle ki; eğer biz flora fauna dengesini sağlayamazsak, emisyonlarla, hızsal kirleticilerle doğamızı hor görürsek bu endemik türleri korumakta bir o kadar zor olacak. Bu nedenle aslında çevreyi koruma bilinci adına da bu ve benzeri çalışmaları, çalıştayları önemsiyoruz” diyerek yöremiz endemik anlamda zengin bir bölge olduğuna dikkat çekerek, bunların ortaya konmasının büyük önem arz ettiğini ifade etti.
 
Bu tür çalıştayların artarak devam etmesi gerektiğine belirten Vali Sarıfakıoğulları, “Bu konuda Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürümüzle gerçekten çok gayretliyiz. Şube Müdürümüz bu konuda çok çalışkan. İnşallah bu çalışmaları Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü çerçevesi altında değerli Bölge Müdürümüzün katkılarıyla, yine diğer paydaşlarımızın, çalışma ortaklarımızın katkılarıyla devam ettireceğiz. Bu tabiat bizim. Bizim ama biz bunları gelecek kuşaklara teslim edeceğiz. Aslında bunun birer emanetçisiyiz. Bu düşüncelerle daha fazla sahip çıkma adına bu ve benzeri çalışmaları inşallah artarak devam ettireceğiz” dedi.
 
Çalıştayla ilgili açılışta verilen bilgide; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından başlatılan “Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi” kapsamında Eylül 2014 tarihinde “Giresun İlinin Karasal ve İç Su Ekosistemlerinin Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzlemesi İşi” başlatıldığı, Aralık 2016 tarihinde tamamlandığı kaydedildi.
 
2012 yılından itibaren önemli bitki türlerinin korunması için tür koruma eylem planları ve istilacı türlerle ilgili mücadele eylem planları yapıldığı belirtilen çalıştayda, planlar uygulandıktan sonra izleme çalışmaları düzenlendiği, proje kapsamında; hem önemli türlerin korunması, hem değerli türlerin ve tıbbi aromatik bitkilerin ekonomiye kazandırılması, hem de istilacı türlerin uzaklaştırılmasının amaçlandığı ifade edildi.
 
Sarı Dağ Gülü Pierre de Tchihatcheff (Pyotr Alexandrovich Chikhachov,16 Ağustos1812-13 Ekim 1890, Rus Doğa Tarihçisi ve Yer Bilimcisi) tarafından 1867 yılında, Giresun ili, Şebinkarahisar ilçesinde ve kısmen de Gümüşhane ilinde tespit edildiği belirtilen çalıştayda, endemik olarak literatürlere girdiği kaydedildi. “Giresun Karasal ve Sucul Biyoçeşitlilik Envanter Çalışması” nda ise literatür bilgileri kısmında Giresun ve Gümüşhane illeri dağılımlı endemik bitki olarak verilen, fakat 150 yıldır tespiti yapılamayan (Adonis cyllenea varyete paryadrica) Şebinkarahisar Sarı Dağ Gülü, Giresun Doğa Koruma Milli Parklar Müdürlüğü ekipleri tarafından 12 Temmuz 2017 tarihinde yeniden tespit edildiği ve bitkinin, 2017 yılında tamamlanan Giresun İlinin Karasal ve Sucul Biyoçeşitlilik Envanterinde; izlenmesi, korunması gereken önemli bitkiler arasında gösterildiği bilgisi verildi.
 
Çalıştayda, Sarı Dağ Gülü türünün korunması için gereken tedbirler kurum görüşleri alınarak değerlendirildi..
 
Bazı araştırmacılar ise Sarı Dağ  Gülünün adının Şebinkarahisar Gülü adı ile literatürde bulunmasını öngörmektedirler.
 
ŞEBİN MEDYA: GÜLSEN AKYOL MUTLU